W sobotę, 27 września odbyło się uroczyste otwarcie odnowionego źródełka. Na program imprezy składały się: obozowisko Pyzdrskiej Konfraternii, inscenizacja w wykonaniu gimnazjalistów, koncert muzyki dawnej w wykonaniu zespołu „Polanie z Gutowa Wielkiego” oraz biesiada przy ognisku.
O źródełku przy ulicy Wrocławskiej w Pyzdrach wspomina najstarsza legenda, która najczęściej opowiadana jest przez mieszkańców Pyzdr. Opowiadanie to jest krótkie i w bardzo prosty sposób wyjaśnia skąd wzięła się nazwa PYZDRY. Już w osiemnastowiecznych dokumentach miejskich legenda ta jest wspominana. Otóż mówi ona o tym, że miasto bierze swój początek i nazwę od pewnego zdarzenia, które miało miejsce przy zdroju. Przy nim to parę wieków temu mieli posilać się wodą ze źródła znużeni trudami podróży dwaj książęta. Ponoć wtedy to jeden do drugiego miał się zwróć słowami : „pij zdrój”. Od tego wzięło nazwę to źródełko. Z kolei nazwa „Pij Zdrój” dała początek nazwie miasta, które tu wkrótce powstało.
Woda z Pij Zdroju – tak bowiem od niepamiętnych czasów nazywane było źródełko - była bardzo ceniona. Mieszkańcy przybywali tu nie tylko za wodą ale i z modlitwą do pobliskiego krzyża w dni przebłagalne każdego roku, w dniu 25 kwietnia tj. w dniu świętego Marka Ewangelisty.
O źródełko zapewne dbano od wieków. Miejsce to w latach trzydziestych XX w., najprawdopodobniej za burmistrza Władysława Zalewskiego otrzymało betonową oprawę w formie muru oporowego. Zapewne wiązało się to utworzeniem tu ulicy, którą trzeba było w odpowiedni sposób zabezpieczyć przed spływającą wodą ze źródła. Prace te zapewniły mieszkańcom dogodny sposób pobierania wody ze źródła. Pij Zdrój cieszył się ogromną popularnością. Wielometrowe kolejki ludzi z wiadrami po wodę ze źródła skończył się z chwilą wybudowania wodociągów miejskich.
W połowie lat osiemdziesiątych XX w wykonano przy źródełku prace polegające na obłożeniu cementowych ścian płytami z piaskowca w układzie rustykalnym. Umieszczono wówczas cztery drewniane ławeczki. Odtąd miejsce to miało pełnić funkcję rekreacyjną. Z biegiem lat miejsce to ulegało częstym zniszczeniom.
Jesienią 2011 roku na Radzie Miasta zgłoszona została interpelacja w sprawie rewitalizacji Pij Zdroju. Wówczas to burmistrz p. Krzysztof Strużyński zlecił kustoszowi muzeum Michałowi Czerniakowi zająć się sprawą rewitalizacji Pij Zdroju.
Rozpoczęcie prac nastąpiło w połowie 2012 roku. Problemy formalnoprawne nie pozwoliły na finansowanie prac ze środków pozabudżetowych. Większość nakładów finansowych poniosło Muzeum Regionalne Ziemi Pyzdrskiej. Urząd Miasta w Pyzdrach wsparł finansowo zakup dwóch żeliwnych lamp. W pracach uczestniczył również Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Pyzdrach, który wykonał posadzkę kamienną oraz naprawił przyłącze źródła.
Nadzór nad całością prac wraz z projektem oraz płaskorzeźbą wykonany został przez Michała Czerniaka. Również społecznie przy „Pij Zdroju” prace wykonał p. Karol Szymański, którego firma wykonała oczyszczenia ścian kamiennych ujęcia źródełka.
Woda z Pij Zdroju cieszy się nadal popularnością, mimo że dziś jej jakość nie budzi zaufania. Wykonane w czerwcu 2012 roku przez Powiatową Stację Sanitarno - Epidemiologiczną w Koninie badania wody wykluczyły wówczas jakąkolwiek obecność zanieczyszczeń mikrobiologicznych. Stan wody jednak mógł w międzyczasie ulec zmianie.
Składam serdeczne podziękowanie dla wszystkich organizatorów i uczestników uroczystości w dniu 27 września 2014 roku.
Dziękuję bardzo:
- Burmistrzowi Pyzdr Krzysztofowi Strużyńskiemu
- Młodzieży szkolnej z Gimnazjum im. Kazimierza Wielkiego w Pyzdrach i jej opiekunowi p. Mirosławie Wawrzyniak /przygotowanie kramów, jedzenia oraz inscenizacji/
- Księdzu kanonikowi , proboszczowi pyzdrskiej parafii Ryszardowi Kopczyńskiemu /liturgia poświęcenia „Pij Zdroju” /
- Ilonie Jagielskiej- Muzeum w Pyzdrach, Barbarze Krawczyk, Marcie Malanowskiej – Biblioteka w Pyzdrach /za wszystkie prace związane z przygotowaniem uroczystości /
- Andrzejowi Depczyńskiemu /nagłośnienie i światło/
- Juliannie Koralewskiej – CKSiP /stoły, nagłośnienie/
- Krzysztofowi Kołodziejczykowi /prace gospodarcze/
- Pracownikom Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Pyzdrach /transport i zagospodarowanie miejsca uroczystości/
- Szkole Podstawowej i Gimnazjum w Pyzdrach /użyczenie sceny/
- Firmie G.Paszak- Zakład Przetwórstwa Mięsnego, Gminnej Spółdzielni SCH w Pyzdrach /sponsorzy jedzenia/
- Karolinie Ostrowskiej /namiot/
- Sąsiadom miejsca uroczystości / energia elektryczna/
- wszystkim gościom i mieszkańcom za udział w uroczystości.
R. Michał Czerniak
fot. JK